Piotr Engelgardt, Maciej Krzyżanowski, Przemysław Piotrowski
Metody wstępnej (nielaboratoryjnej) oceny niezdolności do prowadzenia pojazdów powodowanej przez substancje psychoaktywne Methods for the initial (non-laboratory) assessment of unfitness for driving caused by psychoactive substances
Katedra Medycyny Sądowej, Wydział Lekarski, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Polska Department of Forensic Medicine, School of Medicine, University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Poland
Streszczenie Upośledzenie sprawności psychofizycznej kierowców powodowane przez substancje psychoaktywne jest częstym i istotnym czynnikiem wypadkowości drogowej. O ile wstępne wykrycie kierowców znajdujących się pod wpływem alkoholu nie jest trudne dzięki rozpowszechnieniu urządzeń do pomiaru stężenia alkoholu w powietrzu wydychanym, o tyle w przypadku pozostałych substancji psychoaktywnych jest to problem. Substancje te tworzą zbiór licznych, różnorodnie działających związków, który regularnie się powiększa. W publikacji autorzy dokonali przeglądu stosowanych na świecie metod wstępnej, możliwej do zastosowania w ramach rutynowej policyjnej kontroli, detekcji substancji psychoaktywnych, tj. testerów śliny oraz elementów badania lekarskiego pogrupowanych w zestawy testów, ocenili również ich przydatność. Omówili też nowe metody detekcji, będące obecnie w trakcie udoskonalania, polegające na ocenie źrenic i ruchomości gałek ocznych. Słowa kluczowe: narkotyki, skrining, niezdolność do prowadzenia pojazdów, testy psychofizyczne. Abstract The psychophysical impairment of drivers caused by psychoactive substances is still a common and important factor in road accidents. While in the case of ethyl alcohol the initial detection of drivers who have consumed alcohol is not a problem due to the widespread use of breathalyzers, other psychoactive substances are a problem. These substances are a group of numerous, variously acting and regularly growing compounds. In this publication, the authors have reviewed the methods used worldwide for the initial detection of psychoactive substances, i.e. saliva testers and elements of the medical examination grouped into test kits, which can be used as part of routine police control, and have also assessed their usefulness. New methods of detection based on the evaluation of pupils and eyeball mobility, which are still in the process of improvement, were also discussed. Key words: drugs, screening, driving impairment, psychophysical tests.
